Dobry personel to najważniejszy kapitał każdej organizacji. To właśnie ludzie tworzą firmę, to oni również są jej wizytówką. Dlatego rzeczą niezmiernie ważną jest ciągłe rozwijanie umiejętności swoich pracowników, a często nawet i kooperantów.
- Kiedy przyszedłem do nowej pracy- mówi pan Jakub pracujący w międzynarodowym centrum outsourcingowym- przez ponad 3 miesiące wdrażano mnie w procesy zachodzące w firmie. Przez miesiąc byłem szkolony w Polsce z podstawowych zagadnień związanych z księgowością i finansami. Następnie wysłano mnie na 2 miesięcy do Dublina, gdzie u naszego klienta poznawałem specyfikę produktu i pracy. Przydzielono mi pracownika, którego obserwowałem podczas jego codziennych zajęć. Następnie spotykaliśmy się w grupach i rozwiązywaliśmy problemy na systemach, na których pracujemy na co dzień. Oczywiście poza pensją firma zapewniała mi mieszkanie w centrum oraz dietę. Na czas wyjazdu dostałem również kartę kredytową na pokrycie wydatków biznesowych. Raz na 3 tygodnie mogłem na koszt firmy odwiedzić bliskich w Polsce. Warto zaznaczyć, że szkolenie zostało zorganizowane podczas mojego okresu próbnego, kiedy nie wiadomo było na 100% czy sprawdzę się w firmie. Taki kredyt zaufania budzi szacunek.
Na takie rozwiązania stać jednak tylko największych. Nie oznacza to jednak, że małe i średnie przedsiębiorstwa powinny rezygnować ze szkoleń. Wręcz przeciwnie, powinny jedynie dobrać odpowiednie metody szkoleniowe i obrać je ze spektakularnej otoczki dodawanej przez wielkie korporacje. W gruncie rzeczy większość szkoleń stosowanych w międzynarodowych korporacjach można także zastosować w małej i średniej firmie.
Metody szkoleniowe dzieli się na te, które odbywają się na stanowisku pracy oraz te, które mają miejsce poza stanowiskiem pracy.
Metody szkoleniowe na stanowisku pracy
Wzorowanie się
Jest to metoda polegająca na obserwacji. Zazwyczaj stosuje się ją wobec nowicjuszy. Szkolony obserwuje doświadczonego pracownika, a następnie powtarza wykonywane przez niego czynności, aż do ich perfekcyjnego opanowania. Metoda jest bardzo tania, skuteczna i naturalna. Nie wprowadza nie potrzebnej teorii tam, gdzie nie jest ona wymagana.
Instruktaż
Podobnie jak poprzednią, metodę tę stosuje się głównie wobec nowych pracowników. Pracownik zostaje poinstruowany na stanowisku pracy. Metoda ta nie wydaje się szczególnie atrakcyjna, jednakże obecnie często stosuje się unowocześnioną formę instruktażu. Instruktaż bowiem może zostać zaprezentowany w formie multimedialnej. Pozwala to zaoszczędzić czas pracownika, który miałby przeprowadzić szkolenia, szkolonemu zaś umożliwia odbycie kursu „we własnym tempie”. Dodatkowo materiał może być także powtarzany w domu (o ile jest to zgodne z polityką firmy).
Ciekawym pomysłem jest stworzenie firmowej platformy e- learningowej. Za jej pomocą można przeprowadzać rozmaite szkolenia- nie tylko instruktażowe. Odpowiednie szkolenia można wówczas przypisać konkretnemu pracownikowi. Każdy pracownik posiada osobiste konto chronione hasłem. Zapobiega to w pewnym stopniu wyniesieniu materiałów edukacyjnych z firmy i powala śledzić postępy pracowników.
- Po rozpoczęciu pracy w naszej firmie każdy z pracowników może zapisać się na szkolenia dokształcające. Szkolenia te przebierają formę e- learningu. Materiał szkoleniowy zostaje podzielony na partie. Po przerobieniu materiału odbywa się egzamin, również za pomocą Internetu- mówi pan Jakub z międzynarodowego centrum outsourcingowego.
Rozwiązania takie można również śmiało zastosować w mniejszych firmach. Jednorazowy, nie raz wysoki wydatek (platforma e- learningowa to koszt od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złoty), szybko przyniesie znaczące oszczędności. Platforma e- lerningowa może być szczególnie użyteczna w szkoleniach personelu sprzedażowego oraz agentów.
Rotacja
Rotacja to kolejna bardzo tania i efektywna metoda szkoleniowa. Polega ona na czasowej zamianie stanowisk pracy. Dzięki temu pracownicy rozszerzają posiadane kwalifikacje. Przede wszystkim jednak rotacja pozwala pracownikom zrozumieć istniejące w firmie relacje. W efekcie może to przekładać się na lepszą organizację pracy i wzrost poczucia odpowiedzialności za grupę. Warto zaznaczyć, że rotacja odbija się pozytywnie także na innych aspektach pracowniczych. W razie urlopu pracownika lub wakatu nie będziemy mieli problemu ze znalezieniem tymczasowego zastępstwa.
Powierzanie zadań zleconych
Metoda ta polega na zlecaniu pracownikowi zadań wykraczających poza jego codzienne obowiązki. Pozwala to poszerzyć kwalifikacje, zdobyć nowe umiejętności, a przede wszystkim rozpoznać możliwości pracownika, co pomaga w określeniu jego ścieżki kariery.
Metody poza stanowiskiem pracy
Wykład
Wykład to chyba najbardziej popularna forma szkolenia. Nie można jednak stosować jej w każdym przypadku. Wykład służy bowiem przekazaniu wiedzy teoretycznej, nie zaś praktycznych umiejętności. Wadą wykładu jest także fakt, że szkoleni podczas kursu odgrywają rolę bierną. Wykład sprawdza się natomiast w przypadku przeprowadzania zmian wewnątrz firmy, np.: gdy wprowadzamy na rynek nowy produkt. Wykład może zostać urozmaicony. Często wykład stosuje się w połączeniu z case study. Wówczas część teoretyczna (wykład) poprzedza część praktyczną (case study). Decydując się na tę formę szkolenia należy pamiętać o tym, że wartościowy wykład nie powinien trwać dłużej niż 20 minut.
Case Study
Analiza przypadków (case study) to bardzo popularna i skuteczna forma szkoleniowa. Przed szkolonymi osobami stawia się problem do rozwiązania. Szkoleni zazwyczaj pracują w grupach. Metoda ta zacieśnia więzy grupowe i kształtuje odpowiednie postawy.
Case study może przybierać różny stopień trudności. Analiza problemów (case – problem - method) polega na wymyśleniu rozwiązania danego problemu przy znajomości wszystkich czynników. Studium przypadków (case - study - method) polega na rozwiązaniu problemu, jednak istnieje kilka wariantów poprawnej odpowiedzi. Szkoleni otrzymują wiele informacji, ale nie wszystkie z nich są potrzebne do przeprowadzenia analizy. Kolejna z metod to analiza wydarzeń (incident method), która opiera się na przedstawieniu sytuacji, bez wskazania wszystkich istotnych czynników. Szkoleni, aby rozwiązać case muszą najpierw zdobyć potrzebne informacje. Ostatnią z metod jest analiza rzeczywistych przypadków (life - case -method). Szkoleni rozwiązują prawdziwe problemy.
Konferencje i seminaria
Te formy szkolenia są też pewnego rodzaju wyróżnieniem dla pracownika. Udział w tego typu imprezach umożliwia integrację środowiska oraz wymianę cennych doświadczeń, a także poznanie opinii autorytetów z danej branży.
Szukanie okazji na zewnątrz
-Większość małych firm korzysta przy szkoleniach z własnych zasobów i doświadczenia- mówi pani Agata pracująca w organizacji non-profit- ale są też takie, które umożliwiają pracownikom udział w szkoleniach firm zewnętrznych i wydaje mi się to bardzo skuteczne - można wtedy nie tylko nauczyć się nowych rzeczy, ale także poznać kulturę innej firmy lub organizacji. Szkolenia zewnętrzne są dla pracownika wyróżnieniem, inwestycją w niego, upewniają go, że jest poważany w pracy.
Organizacje non-profit, ze względu na typ działalności jaki prowadzą, są w pewien sposób zmuszone do organizacji szkoleń zewnętrznych. Szkolenia takie mogą przeprowadzać jednak z powodzeniem małe i średnie firmy, często nie inwestując w nie ani złotówki.
Przykładem są szkolenia w firmach turystycznych, zajmujących się pośrednictwem sprzedaży ofert touroperatorów. Zaproszenia na zagraniczne szkolenia dotyczące produktu dostają od touroperatora najlepsi handlowcy. Takie szkolenia mogą mieć miejsce także w innych branżach.
-Kiedyś prowadziłem sklep internetowy z elektroniką- mówi pan Jakub- chciałem dowiedzieć się jak najwięcej o produkcie. Mój dostawca z Anglii zaprosił mnie wówczas do siebie na weekend. Opłacił przelot oraz nocleg. Udaliśmy się do biura, gdzie szczegółowo została mi zaprezentowana cała oferta. Dostałem również próbki produktów.
Warto więc zawsze szukać okazji przeprowadzenia szkoleń u naszych kooperantów.
Szkolenia powinny być integralną częścią działań personalnych podejmowanych w każdej firmie, niezależnie od jej wielkości i długości istnienia. Dobra kadra zapewni nam bowiem stabilną pozycję na rynku. Jednocześnie mając opinię pracodawcy dbającego o rozwój pracowników, nie będziemy mieć problemów z pozyskaniem wykwalifikowanej personelu.